قطعی ترین روش درمان گرفتگی عضلات کدام است؟
گرفتگی عضلات مشکلی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذاشت؛ خصوصا اگر به یک عارضه مزمن و تکراری تبدیل شده باشد. سیر درمانی گرفتگی ماهیچه شامل روشهای خانگی، درمان دارویی و فیزیوتراپی است که نمیتوان هیچ کدام را بر دیگری ارجح دانست.
قطعیترین روش درمان گرفتگی عضلات، درمانی است که تحت نظر پزشک باشد و از تمرینات خانگی شروع شده و در صورت لزوم به فیزیوتراپی ختم شود.
شما میتوانید با کمک این مطلب از مجله سلامت «دکتر بیست» درمان خانگی اسپاسم عضلانی را شروع کنید و در صورت عدم بهبود به متخصص مراجعه نمایید.
علائم گرفتگی عضلات؛ تفاوت گرفتگی عضله و رگ
سیستم عصبی بدن از طریق ایجاد درد به انسان هشدار میدهد که یک جای کار از مکانیسم داخلی میلنگد؛ اما فهمیدن اینکه دقیقا چه مشکلی وجود دارد و چطور میتوان آن را برطرف کرد، به عهده انسان میباشد.
گرفتگی عروق و عضلات یکی از شایعترین هشدارهای بدن است که اغلب افراد آنها را با یکدیگر اشتباه میگیرند. در ادامه مهمترین علائم اسپاسم ماهیچه را بررسی خواهیم کرد و سپس به نحوه افتراق آن از رگ گرفتگی خواهیم پرداخت.
مهمترین نشانه های گرفتگی عضله
شناخت علائم و تشخیص صحیح، اهمیت ویژهای در انتخاب بهترین درمان دارد؛ بنابراین مطلب زیر را به دقت مطالعه کنید و سپس به سراغ درمانهای اسپاسم عضلانی بروید.
- درد ناگهانی و گاهی تیر کشنده: درد در یک لحظه ایجاد میشود و طی چند ثانیه شدت آن بیشتر و بیشتر میشود.
- حساسیت به لمس: عضله درگیر نسبت به لمس حساس بوده و با دست زدن بیشتر درد میگیرد.
- انقباض غیر ارادی عضله: ماهیچه به صورت غیر ارادی دچار انقباض و سفتی میشود.
- درد موضعی: درد فقط به همان عضلهای که دچار اسپاسم شده است محدود میشود.
- واکنش درد به حرکت: درد گرفتگی عضله با ماساژ و حرکت کاهش مییابد.
- محل درد: اغلب عضلات گردن، کمر و پا دچار اسپاسم میشوند.
تفاوت گرفتگی رگ و عضله
منشا درد ناشی از گرفتگی عضله و رگ با یکدیگر متفاوت است. گرفتگی ماهیچهها به دلیل انقباض ناگهانی منجر به درد میشود که میتواند از مضرات خواب بعد از ظهر باشد، اما درد در گرفتگی عروق به دلیل مشکلات گردش خون مانند تنگی یا انسداد رگ است.
در گرفتگی رک بر خلاف عضله، حرکت دادن یا ماساژ آن بخش از بدن نه تنها باعث بهبودی نخواهد شد بلکه درد و حساسیت آن را بیشتر نیز خواهد کرد؛ به خصوص اگر علت گرفتگی، ترومبوز ورید عمقی باشد.
مدت زمان گرفتگی عضله اغلب کوتاه و در حد چند ثانیه تا چند دقیقه است؛ اما در عروق ممکن است گرفتگی و درد تا روزها ادامه داشته باشد.
موثرترین درمان گرفتگی عضلات در خانه
اولین مرحله از قطعی ترین روش درمان گرفتگی عضلات، درمانهای خانگی است. این روشها صرفا برای تسکین درد در موقعیت اسپاسم هستند و مشکل زمینهای را برطرف نخواهند کرد؛ بنابراین اگر گرفتگی عضله ادامه دار شد و در دورههای کوتاه به سراغتان آمد، حتما باید برای درمان از متخصص مشورت بگیرید.
اصلاح وضعیت بدن هنگام خواب
اگر بگوییم اغلب مشکلات عضلهای به نحوه خوابیدن مربوط میشود، اغراق نکردهایم! عضلات نیاز دارند هنگام خواب در حالت استراحت باشند تا بتوانند بهترین عملکرد را طی روز ارائه دهند.
ایجاد بستر مناسب برای خواب مانند متکا طبی و تشکهای استاندارد، کمک میکند عضلات در زمان خواب کاملا رها باشند و به اندازه کافی استراحت کنند؛ اینگونه میتوان گرفتگیهای مزمن ماهیچهها را به خصوص در ناحیه گردن و کمر بهبود بخشید.
انجام حرکات کششی برای گرفتگی عضله
ورزش و تمرینات کششی از جمله روشهای خانگی برای درمان اسپاسم ماهیچه هستند که میتوانند در پیشگیری از بروز مجدد آن نیز موثر باشند. انتخاب تمرین مناسب به محل گرفتگی بستگی دارد؛ به عنوان مثال برای درمان گرفتگی عضلات ران پا میتوان از کشش همسترینگ و اسکوات جزئی سود جست.
کمپرس گرم و سرد
سرد و گرم کردن عضله برای بهبود گرفتگی از گذشته رواج داشته است و امروزه نیز جزء روشهای موثر برای درمان محسوب میشود. برای تسکین اسپاسم ابتدا باید یک پک یخ یا کمپرس سرد را به مدت 15 دقیقه روی عضله قرار دهید و سپس آن را بردارید؛ این عمل را حداقل سه مرتبه با فاصله یک دقیقه تکرار کنید.
سپس از کمپرس گرم برای ریلکس شدن عضله استفاده کنید. روش درمان با کمپرس گرم همانند پک یخ است، با این تفاوت که میتوانید بجای قرار دادن کمپرس روی عضله از وان آب گرم نیز استفاده کنید.
توجه داشته باشید که اگر محل اسپاسم دارای تورم، قرمزی، بیحسی و التهاب است نباید به سراغ کمپرس گرم بروید؛ زیرا شرایط را بدتر خواهد کرد. در این مواقع همان کمپرس سرد کفایت میکند و حتما باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه شود.
ماساژ برای درمان اسپاسم عضلانی
ماساژ یکی از لذت بخشترین درمانهای گرفتگی عضلات است که هیچکس به آن نه نمیگوید. شاید در دقایق اول کمی دردناک باشد، اما پس از رهایی عضله از انقباض به لذت ماساژ نیز خواهید رسید. شخص ماساژ دهنده باید فشار یکنواختی به ماهیچهی درگیر وارد کند تا به مرور آن را از حالت اسپاسم خارج سازد.
نوشیدن آب به مقدار کافی
آب، همین مایع ساده و در دسترس، میتواند درمان بسیاری از عارضهها باشد. یکی از علتهای گرفتگی عضلات، کمبود آب و الکترولیت در بافت است؛ در واقع عضله میخواهد با اسپاسم به شما بفهماند که تشنه است و به آب نیاز دارد.
نیاز بدن به آب با توجه به سبک زندگی تغییر میکند؛ برای مثال افراد ورزشکار و فعال به مراتب آب بیشتری نسبت به افراد کم تحرک نیاز دارند. امروزه ثابت شده است که هر فرد حداقل باید روزانه 8 لیوان آب بنوشد؛ بنابراین در اسپاسم و تشنگی بافتی باید بیش از این میزان به بدن آب رساند.
دارو درمانی؛ روش قطعی درمان گرفتگی عضلات
در آن زمانی که عضله مانند سنگ سفت شده است و اجازه حرکت نمیدهد، همه به فکر یک داروی شل کننده ماهیچه و تسکین دهنده درد میافتند تا هرچه سریعتر از آن شرایط خلاص شوند؛ اما درست این است که ابتدا به روشهای غیر دارویی رجوع شود و سپس از داروهای مخصوص استفاده کرد.
قرص، پماد و اسپری سه دسته از اشکال دارویی برای درمان اسپاسم عضلانی هستند که میتوان بدون نسخه پزشک آنها را تهیه کرد؛ اما آمپولهای شل کننده عضله مانند متوکاربامول فقط با دستور پزشک قابل مصرف هستند.
قرص برای گرفتگی عضلات چه بخوریم؟
برای بهبود گرفتگی ماهیچه میتوان از سه خانوادهی قرصهای ضد التهاب غیراستروئیدی، شل کننده عضلات و مسکن بهرهمند شد. در ادامه نام داروهای اسپاسم عضلانی را مشاهده خواهید کرد:
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
- کارزیسم
- دیازپام
- استامینوفن
درست است که این داروها بدون نسخه در اختیار شما قرار میگیرند، اما بهتر است تحت نظارت پزشک متخصص مصرف شوند تا عارضهای پیش نیاید.
کرم و پماد برای درمان گرفتگی عضلات
کرمهای موضعی ضد التهاب و تسکین دهنده درد، دستهای دیگر از داروهای درمان گرفتگی ماهیچه هستند. این کرمها از طریق ایجاد تحریک متقابل، افزایش جریان خون و آرامش عضلانی باعث بهبودی میشوند. از جمله پمادهای شل کننده عضله، خنک کننده بدن و تسکین دهنده درد عبارتند از:
- پماد بیزالن
- پماد رهامین
- پماد بالمیکس
- پماد مارینتول فورت
- پماد مانوپین
برای مصرف پمادها جهت درمان گرفتگی عضلات پهلو، پا، کتف و گردن ابتدا باید محل مورد نظر را به خوبی تمیز کنید، سپس مقدار کمی از پماد را به روی عضله ماساژ دهید. روزانه 2 الی 4 مرتبه مطابق با دستور پزشک میتوانید از این دسته دارو استفاده کنید.
اسپری خنک کننده بدن برای تسکین گرفتگی عضله
بهترین درمان گرفتگی عضلات حین ورزش، اسپریهای خنک کننده با خاصیت ضد درد است. اسپری پاور دلتازکس یکی از موارد پرمصرف در وزشهای فوتبال، والیبال و بدنسازی است که به عنوان جایگزینی مناسب برای پکهای یخ و کمپرسور سرد از آن استفاده میشود.
آیا گرفتگی عضلات به فیزیوتراپی نیاز دارد؟
زمانی که اسپاسم عضله دست از سر شما برندارد و به روشهای خانگی و دارویی پاسخ ندهند، نوبت به فیزیوتراپی میرسد. در این روش با اجرای حرکات کششی مناسب، استفاده از تکنیکهای الکتروتراپی و ورزشهای تخصصی میتوان عضله را از تنش آزاد کرد.
ابزارهای طبی برای درمان گرفتگی عضله
در کنار روشهای درمانی که معرفی کردیم، استفاده از ابزارهای طبی میتواند نقش مؤثری در کاهش فشار روی عضلات داشته باشد و روند بهبود گرفتگیها را تسریع کند. این ابزارها از طریق حفظ وضعیت صحیح بدن، توزیع متعادل وزن و کاهش تنش عضلانی، نقش خود را ایفا میکنند.
برای مثال، زیر نشیمنی طبی رینگ با کاهش فشار در ناحیه لگن و دنبالچه، به بهبود راستای ستون فقرات کمک میکند. زمانی که ستون فقرات در وضعیت مطلوب باشد، فشارهای مازاد از روی عضلاتی که اطراف آن هستند برداشته شده و باعث پیشگیری و درمان گرفتگی عضلات کمر میشود.
درمان گرفتگی عضله با لیزر
درمان اسپاسم ماهیچه با لیزر خیلی مرسوم نیست و اغلب برای بیماران مبتلا به مرگ مغزی کاربرد دارد. لیزر باعث کاهش اسید لاکتیک خون و افزایش نیروی عضلانی میشود که برای تخفیف درد و گرفتگی عضلانی موثر است.
پیشگیری از گرفتگی عضلات
درمانهای خانگی، دارویی و تخصصی گرفتگی عضلات فقط برای رهایی از درد و اسپاسم است؛ به همین سبب احتمال بروز مجدد آن بالاست و باید توجه ویژهای به راههای پیشگیری داشت.
داروی تقویتی برای گرفتگی عضلات
تقویت عضله به کمک داروهای مکمل یک روش تجربی و موثر برای جلوگیری از اسپاسم عضله است؛ اما سوال اینجاست که برای گرفتگی عضلات چه ویتامینی بخوریم؟ ویتامینهای D، ویتامین B6 و ویتامین B12 در کنار مکملهای منیزیم، کلسیم و پتاسیم میتوانند کمک کننده باشند.
خواب کافی
گاهی اوقات فقط لازم است بدانید چند ساعت خواب کافی است تا عضلات فرصت ریکاوری کامل را داشته باشند تا این زمان را به آنها دهید و برای همیشه از اسپاسمهای دردناک رها شوید. مطابق با نظر بنیاد ملی خواب، هر فرد بزرگسال به 7 الی 9 ساعت خواب مفید جهت ریکاوری بدن نیاز دارد.
حمایت از عضلات در طول روز
فشارهای مداوم بر عضله در طول روز میتواند به اسپاسم و درد منجر شود. نشستنهای طولانی مدت، وضعیت نادرست بدن حین کار، انجام حرکات ناگهانی و عدم حمایت صحیح از عضلات، مثالهایی از فشار آسیبزا بر ماهیچهها است.
برای حمایت از عضلات باید حداقل هر یک ساعت از جای خود بلند شوید و تحرک جزئی داشته باشید تا جریان خون در بدن بهبود یابد. همچنین اگر ساعات زیادی از روز را در یک وضعیت ثابت مینشینید، حتما باید از محصولاتی مانند پشت کمری طبی تنفسی جهت کاهش فشار روی عضلات استفاده کنید.
حفظ سلامت عضلات با دکتر بیست
مجموعهای از عوامل در موفقیت درمان و پیشگیری از اسپاسم عضلانی نقش دارند که شامل میزان تحرک، مقدار استراحت، وضعیت نشستن و کیفیت خواب شبانه است. این عوامل نشان میدهند که با اصلاح سبک زندگی میتوان به درمان گرفتگی ماهیچهها کمک کرد.
توجه به وضعیت کمر روی صندلی کار، استفاده از ابزارهای طبی و خرید کالای خواب استاندارد، چند قدم موثر در مسیر اصلاح سبک زندگی هستند. با محصولات طبی دکتر بیست میتوانید آرامش عضلات، خواب راحتتر و روزهایی بدون درد را سپری کنید.
